محمد تقي جعفري
279
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
17 - آيا عشق مجازى مىتواند راه ومقدمهاى براى عشق حقيقى بوده باشد ؟ عاشقى گر زين سر وگر زان سر است عاقبت ما را بدان شه رهبر است ( 1 ) گفت معشوقم تو بودستى نه آن ليك كار از كار خيزد در جهان ( 2 ) عاشق آن وهم اگر صادق بود آن مجازش تا حقيقت مىرود ( 3 ) نى كه عاشق روز و شب گويد سخن گاه با اطلال و گاهى با دمن روى در اطلال كرده ظاهرا او كرا مىگويد آن مدحت كرا ؟ عاشق صنع توام در شكر و صبر عاشق مصنوع كى باشم چو گبر عاشق صنع خدا با فر بود عاشق مصنوع او كافر شود ( 4 ) پيش من آوازت آواز خداست عاشق از معشوق حاشا كى جداست ( 5 ) وا رهى از تنگى و از ننگ ونام عشق اندر عشق بينى والسلام ( 6 ) چون كه واقف شد دلش از وقت نقل عاشق آن وقت گرديد او به عقل ( 7 ) دو مطلب مهم در اين مبحث وجود دارد كه ما آنها را به طور اختصار متذكر مىشويم :
--> ( 1 ) دفتر اول ، ص 4 ب 52 . . ( 2 ) دفتر اول ، ص 4 ب 11 . . ( 3 ) دفتر اول ، ص 26 ب 6 . . ( 4 ) دفتر سوم ، ص 158 ب 36 و 51 و 52 و 67 . . ( 5 ) دفتر چهارم ، ص 228 ب 41 . . ( 6 ) دفتر چهارم ، ص 254 ب 20 . . ( 7 ) دفتر چهارم ، ص 257 ب 27 . .